STRZECZONA
Strzeczona to wieś położona na północ od Debrzna, w gminie Debrzno (woj. pomorskie). Jest to miejscowość o długiej historii osadniczej, sięgającej wczesnego średniowiecza.
Rys historyczny miejscowości
-
W okresie panowania książąt pomorskich Strzeczona należała do możnowładczej rodziny Stanków, a od 1312 r. przeszła pod panowanie Krzyżaków (osadnictwo na prawie chełmińskim).
-
Najstarszy znany zapis nazwy miejscowości – „Tstrezno” – pochodzi z 1340 r. Do 1466 r. wieś pozostawała w rękach krzyżackich, wielokrotnie zmieniając właścicieli.
-
W Strzeczonie funkcjonował największy w komturstwie człuchowskim folwark, pracujący na potrzeby rycerzy zakonnych związanych z zamkiem w Człuchowie.
-
Po II pokoju toruńskim (1466) Strzeczona wraz z Pomorzem Gdańskim wróciła do Polski. W połowie XVI w. odnotowano w Strzeczonie m.in. 55 włók, 3 karczmy oraz młyn.
-
W czasie wojen polsko-szwedzkich (m.in. 1626–1629 i 1655–1660) wieś została doszczętnie zniszczona, a następnie odbudowywana; w 1680 r. miejscowość dotknęła zaraza, która według przekazów pochłonęła 28 ofiar.
-
Po I rozbiorze Polski (1772 r.) Strzeczona znalazła się w granicach Prus (nazwa „Stretzin”). W 1904 r. odnaleziono tu skarb zawierający dużą liczbę monet, co interpretuje się jako ślad dawnych kontaktów handlowych.
-
1 września 1939 r. agresję na Polskę rozpoczęły m.in. jednostki pancerne stacjonujące w Strzeczonie; w czasie wojny do pracy w gospodarstwach sprowadzono 53 Polaków. Wieś została wyzwolona w marcu 1945 r., a po wojnie zaczęli napływać nowi osadnicy, głównie z terenów dawnego województwa kieleckiego.
Kościół filialny pw. św. Wawrzyńca w Strzeczonie
W Strzeczonie znajduje się kościół filialny pw. św. Wawrzyńca – świątynia należąca do wspólnoty parafialnej w Debrznie i stanowiąca jeden z najcenniejszych zabytków sakralnych okolicy.
Najważniejsze fakty historyczne
-
Najstarsze wzmianki o kościele w Strzeczonie pojawiają się w źródłach kościelnych z początku XV wieku (wskazuje się m.in. spis dekanatu chojnickiego z 1410 r.).
-
Według opracowań turystycznych pierwsza, drewniana świątynia mogła istnieć już w XIV wieku (wskazywany jest rok 1348). ()
-
Obecny kościół jest najczęściej datowany na 1769 r.
-
W rejestrze zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa kościół określany jest jako obiekt z XVIII w. i figuruje pod numerem: A-103 (23.02.1958).
Charakter świątyni i wyposażenie
Kościół ma konstrukcję szachulcową (tzw. mur pruski), jest jednonawowy i utrzymany w formie kościoła salowego. Od zachodu znajduje się drewniana wieża, poprzedzona kruchtą; w 1792 r. zwieńczono ją blaszanym hełmem z latarnią.
Wewnątrz zachowały się elementy dawnego wystroju, m.in. barokowy ołtarz główny, ambona (datowana w opracowaniach na okolice 1690 r.), gotycka granitowa kropielnica oraz renesansowa chrzcielnica.
PARAFIA RZYMSKO-KATOLICKA PW. WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY
Debrzno, ul. Witosa 5
NR KONTA
NRB: 84 9326 0006 0080 5748 2000 0010